پنجشنبه ۰۶ ارديبهشت ۱۴۰۳ - 2024 April 25
کد خبر: ۳۶۰۱
|
تاریخ انتشار: ۱۹ آذر ۱۳۹۹ - ۰۹:۵۷
خوش‌بینی بیش از حد دولتی‌ها به نفت و درآمدهای نفتی در لایحه بودجه ۱۴۰۰ این احتمال را تقویت کرده که در سال آینده نه تنها کسری شدید بودجه را خواهیم داشت بلکه احتمالاً با ابرتورم تقدیمیِ دولت، مردم فقیرتر هم خواهند شد.

به گزارش تسنیم ، لایحه بودجه 1400 درحالی هفته گذشته به بهارستان رسید که نه تنها با حواشی متعدد همراه بود بلکه افزایش وابستگی به نفت و پیش بینی درآمدهای غیرواقعی از فروش نفت و اوراق موجب شده تا منتقدان آن را بودجه رویایی دولت بخوانند!

خوش بینی دولت به آینده احتمالاً‌ موجب شده تا بودجه 1400 با فروش روزانه 2.3 میلیون بشکه­‌ای نفت نوشته شود، آنهم در شرایطی که فروش نفت فعلی ایران حدود یک سوم این رقم بوده و به احتمال خیلی زیاد چنین رقمی محقق نخواهد شد. ضمن اینکه دولت حدود 70 هزار میلیارد تومان نیز فروش اوراق سلف نفتی را در نظر گرفته که نشان می‌دهد در صورت عدم تحقق فروش نفت نیز، باز هم حساب ویژه­‌ای روی درآمدهای نفتی باز کرده است!

* چرا دولت روحانی بودجه 1400 را با خوش بینی به فروش نفت بست؟

باتوجه به اینکه سال 97 ترامپ از برجام خارج و با اعمال تحریمهای اقتصادی، راه فروش و صادرات نفت و مشتقات آنرا بست و نقل و انتقال ارز را هم مسدود کرد، منابع پیش بینی شده در بودجه سال 97 با رقمی بالغ بر 1200 هزار میلیارد تومان بدلیل کاهش صادرات نفت محقق نشد و سال را با کسری شدید بودجه به پایان رساندیم!

با وجود کسری بودجه در سال 97 و کاهش بیشتر صادرات نفت ایران، دولت بودجه سال 98 را 500 هزار میلیارد تومان هم افزایش داد و به رقمی بالغ بر 1700 هزار میلیارد تومان رساند که این رقم نیز بدلیل بیشتر شدن مشکلات اقتصادی و فشار تحریمها، باز هم محقق نشد و پایان سال با کسری شدیدتر بودجه مواجه شدیم!

با این وجود و با افزایش بیش از پیش تحریم‌ها و کاهش درآمدهای ارزی کشور، اینبار دولت روحانی در کمال تعجب بودجه محقق نشده سال 98 را 300 هزار میلیارد تومان دیگر افزایش داد و به رقمی بالغ بر 2000 هزار میلیارد تومان در سال 99 رساند که اوضاع سالجاری بخوبی مبین عدم تحقق این رقم میباشد و لازم به ذکر است که امسال شیوع "بیماری کرونا" هم مزیدی بر علت شده تا اوضاع اقتصادی کشور و کسب و کارهای داخلی و بین المللی فعالان اقصادی و شرکتها هم راکد و خرابتر از قبل گردد و دست دولت را جهت تحقق منابع و درآمدهای پیش بینی شده در بودجه 99 بطور جدی در تنگنا بگذارد که همین امر موجب کسری بودجه شدید امسال نیز خواهد شد!!

اما با علم به اینکه طی سه سال گذشته اوضاع اقتصادی کشور چگونه بوده و فشار تحریم‌ها نیز روز به روز بیشتر و سفره مردم هم کوچکتر شده، باز در کمال تعجب می بینیم که دولت روحانی از لایحه بودجه ای برای سال 1400 رونمایی میکند که نسبت به امسال حدود 500 هزار میلیارد تومان دیگر افزایش دارد و به رقمی بالغ بر 2500 هزار میلیارد تومان رسیده است!!

چه شده که دولت به این نتیجه رسیده که سال آینده فروشِ نفتِ کشورمان به یکباره به بیش از 2 میلیون بشکه نفت و میعانات نفتی برسد؟ که این میزان فروش نفت آنهم با قیمت 40 دلار در ازاء هر بشکه بتواند بیش از 20 میلیارد دلار برای کشور ارزآوری داشته باشد؟!!

* وابستگی 41 درصدی بودجه به نفت/ این بود اصلاح ساختاری؟

در لایحه بودجه 1400 با منابع 841 هزار میلیارد تومانی بودجه عمومی، 199 هزار میلیارد تومان منابع از محل فروش نفت و فرآورده های نفتی لحاظ شده است. اگر 70 هزار میلیارد تومان اوراق پیش فروش نفت را نیز به این رقم اضافه کنیم حدود 270 هزار میلیارد تومان از منابع بودجه به نفت وابسته است.

نکته جالب توجه اینکه امسال دولت در لایحه خود منابع 75 هزار میلیارد تومانی از صندوق توسعه ملی لحاظ کرده است که این منابع نیز در واقع سهم صندوق توسعه ملی از فروش نفت می باشد. در مجموع به عبارتی 345 هزار میلیارد تومان از بودجه 841 هزار تومانی سال 99 دولت وابسته به نفت است که وابستگی 41 درصدی بودجه 1400 به نفت را نشان می دهد نه رقم 23 درصدی که آقای نوبخت مدعی آن است.

وابستگی شدید بودجه 1400 به نفت درحالی با نقدهای متعدد مجلسی ها و اقتصاددان ‌ها همراه شده که اتفاقاً دولت باید در راستای اصلاح ساختاری بودجه، از سهم نفت در بودجه کم می کرد و بیشتر روی درآمدهای غیرنفتی تمرکز می کرد اما همانطور که در بالا هم گفتیم خوش بینی دولت به آِینده احتمالاً سبب نگارش چنین بودجه ای شده است.

باتوجه به لایحه پیشنهادی دولت و سهم درآمدها و هزینه‌ها در سال آینده باید گفت که سال 1400 در صورت تصویب بودجه پیشنهادی دولت در مجلس، کسری بودجه سال آینده حداقل دو سه برابر امسال خواهد بود.

* کسری بودجه 1400 چند برابر امسال خواهد بود/ تورم 22 درصدی با بودجه 1400 محقق می شود؟

رویکرد دولت در بودجه 1400 درحالی با انتقاد از سوی کارشناسان اقتصادی همراه شده که در سال‌های بعد از انقلاب، کسری بودجه دولت‌ها همواره عامل اصلی تورم و افزایش نقدینگی و پایه پولی بوده است و در نتیجه با افزایش تورم فشارهای اقتصادی بر زندگی مردم بیشتر از قبل می شود.

کسری بودجه شدید برای سال آینده با توجه به بودجه نفتی دولت یکی از مهمترین محورهای نقد به لایحه پیشنهادی دولت است؛ کارشناسان می گویند دولت بودجه را طوری نوشته که هزینه ها اجرایی می شود ولی درآمدی حاصل نمی شود و در نتیجه بازهم سناریوی کسری بودجه و روشهای تأمین مالی آن موجب افزایش تورم و ... خواهد شد.

نکته مهم اما اینجاست که دولت تورم هدفگذاری شده برای بودجه 1400 را 22 درصد اعلام کرده است! اما باتوجه به درآمدها و هزینه های درنظر گرفته شده در لایحه بودجه 1400 نه تنها احتمال تحقق این هدف بعید است بلکه پیش بینی ها بیانگر افزایش چشم گیر تورم در صورت تصویب بودجه پیشنهادی دولت است.

 طبق لایحه پیشنهادی دولت برای بودجه 1400، بودجه عمومی دولت 47 درصد رشد کرده و هزینه های جاری دولت هم رشد 43 درصدی دارد، در عین حال برخی کارشناسان منابع مشکوک الوصول بودجه را بیش از 590 هزار میلیارد تومان پیش بینی کردند که بخش عمده آن احتمالا درآمدهای نفتی است که محقق نشود.

* هشدار برای فقیرتر شدن مردم/ بودجه 1400 موتور ابرتورم را روشن می کند

عدم تحقق درآمدها در کنار رشد بی سابقه هزینه های غیرقابل اجتناب به معنی تامین پول از منابعی است که همانند سال جاری تورم شدید و کم سابقه ای به همراه دارد، این در حالی است که افزایش حقوق تنها 25 درصد پیش بینی شده است و همه این اعداد و ارقام درباره خطر کاهش قدرت خرید مردم در سال 1400 و فقیرتر شدن مردم هشدار می دهد.

بی‌احتیاطی و کم توجهی به شرایط موجود اقتصاد و واقعیت‌ها موجب شده تا با اضافه کردن مخارج دولت شاهد خیز دوباره تورم باشیم آنهم درحالی که انتظار می رفت با توجه به گرانی ها و افزایش قیمت های سرسام آور در سال جاری، حداقل دولت بودجه 1400 را با رویکرد مقابله با گرانی ها ببندد نه اینکه خود عاملی بر ادامه مسیر گرانی ها و افزایش تورم باشد.

طی سه چهار سال اخیر، اقتصاد ایران با مشکلات متعددی همراه بوده که در نتیجه این مشکلات که عمدتاً ناشی از سیاست‌گذاری های دولت و ضعف های نظارتی بوده فشار اقتصادی بر مردم بیشتر از قبل شده و تورم نیز مسیر افزایشی را با سرعت بیشتری در پیش گرفته است، برخی پیش بینی بیانگر آن است که نرخ تورم در صورت ادامه وضع موجود تا پایان سال به 35 درصد برسد.

بنابراین در صورت تصویب لایحه بودجه پیشنهادی دولت و بروز کسری بودجه شدید در سال آینده، دولت بازهم بر فروش اوراق تکیه خواهد کرد و اگر شرط فروش این اوراق هم افزایش نرخ بازده فرض شود، بودجه سال1400 موتوری برای سرعت‌ بیشتر تورم  خواهد بود.

و اگر تأمین مالی بودجه 1400 از طریق فروش سهام یا فروش اوراق بدهی هم محقق نشود، طبیعتاً دولت به روش های قبلی برای جبران کسری بودجه روی خواهد اورد و در این حالت هم با افزایش حجم پایه پولی و انتشار پول، اقتصاد به همان چرخه معیوب قبلی برمی گردد که نتیجه آن چیزی جز افزایش تورم و فشار مشکلات متعدد معیشتی و نابرابری اجتماعی نخواهد بود.

* تورم سال آینده 2 برابر می شود!

کارشناسان اقتصادی و منتقدان لایحه بودجه پیشنهادی دولت برای سال آینده در روزهای اخیر به دفعات درباره تورم‌زایی بودجه 1400  هشدار داده و اعلام کرده اند که این بودجه متورم، حتما به فقیرتر شدن مردم می انجامد.

بخشی، عضو هیات علمی دانشکده اقتصاد دانشگاه علامه طباطبایی در همین ارتباط با اشاره به اینکه دولت برای جبران کسری بودجه مجبور به چاپ پول می شود گفت: طی 50 تا 60 سال گذشته اکثریت مردم درگیر تورم بوده اند که ناشی از کسری بودجه دولت است. در سال 98 دولت مدعی 100 هزار میلیارد تومان کسری بودجه بود که این مبلغ در عمل به 300 هزار میلیارد تومان رسید. در سال جاری بنا بر ادعای دولت 317 هزار میلیار تومان با کمبود بودجه دولتی مواجه خواهیم بود که اگر این رقم سه برابر شود تورم ما در سال آینده حداقل دو برابر خواهد شد و بسیاری از مردم ما از این تورم به شدت آسیب خواهند دید.

به گفته وی، کسری بودجه دولت، جیب مردم را خالی تر و سفره ها را محدودتر خواهد کرد. روندی که دولت طی می کند باعث کم شدن محتوای سفره ها می شود و عملا چیزی به آن اضافه نمی شود. دولت به مردم یارانه 100 هزار تومانی می دهد و دوبرابر آن را پس می گیرد و در عمل قدرت خرید مردم کاهش خواهد یافت.

سبزعلیپور دیگر کارشناس اقتصادی است که در این باره به تسنیم گفته است: بودجه 1400 میراث مشکل ساز و پر درد سر "روحانی" برای "دولت آینده" می باشد که بدلیل غیر واقعی بودن و تنظیم رویایی آن، جز کسری بودجه، خزانه خالی و عدم توانایی در پاسخگویی به انتظارات مردم هیچ دستاورد مثبتی نخواهد داشت.

متاسفانه باز هم شاهد گسترش هزینه ‌های جاری دولت در بودجه پیشنهادی 1400 هستیم و عدم تحقق درآمدها و کسری بودجه بسیار زیادی را هم بطور قطع در پیش داریم.

با توجه به اعداد و ارقام بودجه پیشنهادی دولت برای سال آینده و خوش بینی بیش از حد به نفت و درامدهای نفتی احتمالا سال 1400 کسری بودجه دولت چند برابر امسال خواهد بود و در نتیجه نه تنها تورم هدف 22 درصدی محقق نخواهد شد بلکه اگر همین بودجه به تصویب مجلس برسد باید شاهد ابرتورم در سال آینده باشیم!

برچسب ها: بودجه ، تورم
ارسال نظر
گزارش تصویری
منهای اقتصاد